ĐẾN VỚI BÀI THƠ HAY: “NGỒI BUỒN NHỚ MẸ TA XƯA”



                                  Mẹ bên mộ bố đang làm dở dang nay mẹ cũng không còn nữa!


 
                                                          Thuận An và mẹ trước mộ ông nội

"NGỒI BUỒN NHỚ MẸ TA XƯA" CHUỖI HỒI TƯỞNG CẢM ĐỘNG

CỦA NGƯỜI CON VỀ MẸ


       Thơ viết về đề tài người mẹ của các thế hệ các dân tộc từ xưa đến nay nhiều không kể xiết. Bài thơ "ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" của Nguyễn Duy là chuỗi hồi tưởng cảm động của người con về mẹ.Bài thơ neo đậu theo dòng thời gian trong lòng bạn đọc những cảm xúc thơ mà ai đọc cũng cảm thấy "hình như giống mình" "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" là một bài thơ như vậy.  nguyên văn bài thơ như sau:


    NGỒI BUỒN NHỚ MẸ TA XƯA
    
    Bần thần hương huệ thơm đêm

Khói nhang vẻ nẻo đường lên niết bàn

Chân nhang lấm láp tro tàn

Xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào.

Mẹ ta không có yếm đào

Nón mê thay nón quai thao đội đầu

Rối ren tay bí tay bầu

Váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa.

Cái cò... sung chát... đào chua...

Câu ca mẹ hát gió đưa về trời

Ta đi trọn kiếp con người

Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru.

Bao giờ cho tới mùa thu

Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

Bao giờ cho tới tháng năm

Mẹ ra trải chiếu ta nằm đến sao.

Ngân hà chảy ngược lên cao

Quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm...

Bờ ao đom đóm chập chờn

Trong leo lẻo những vui buồn xa xôi.

Mẹ ru cái lẽ ở đời

Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

Bà ru mẹ... Mẹ ru con

Liệu mai sau các con còn nhớ chăng.

Nhìn về quê mẹ xa xăm

Lòng ta - chỗ ướt mẹ nằm đêm mưa

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

Miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương...


    Nguyễn Duy

Sài Gòn Mùa thu 1986

(Trích trong tập "Mẹ và em" - NXB Thanh Hóa 1987)


       Thơ viết về đề tài người mẹ của các thế hệ các dân tộc từ xưa đến nay nhiều không kể xiết. Bởi lẽ: Công cha "như núi Thái Sơn" nhưng còn định lượng đo đếm được còn "Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra" thì biết bao giờ cho cạn...

Cách đây hơn 3000 năm đã có thơ  nói về người mẹ được Khổng Tử (551 - 479 TCN) chép lại trong bộ "Kinh Thi" về "đức cù lao" - công ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ đối với con gái.

Trong "Chín chữ cù lao" thì "sinh ngã" (sinh đẻ ra) và "cúc ngã" (cho bú mớm) là thiên chức của người mẹ.

Bà thơ "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" của Nguyễn Duy là nỗi nhớ cảm động của người con về mẹ trong quá trình sinh thành dưỡng dục.

Ký ức tuổi thơ của Nguyễn Duy đấy đắp hoài niệm về người mẹ mà nguyên mẫu là bà ngoại.

Nhà thơ bộc bạch: "Mẹ tôi mất sớm. Tôi và em gái tôi ở với bà ngoại. Hình ảnh về người mẹ trong bài thơ "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" chính là hình ảnh bà ngoại tôi hồi đó... Những đêm hè trời trong gió mát bà tôi thường trải manh chiếu cói trên mặt đê sông Mã. Cùng các cháu nằm ngắm trăng kể chuyện "Hằng Nga" chuyện "thằng cuội ngồi gốc cây đa/để trâu ăn lúa..." chuyện ngụ ngôn nào đó hoặc là đếm "một ông sao sáng hai ông sáng sao ba ông sao sáng...".

Mở đầu bài thơ khởi nguồn cho nỗi nhớ mẹ của tác giá từ một thời điểm gợi cảm (về đêm) và một không gian đậm đặc tâm linh (khói nhang hương của loại hoa chuyên thờ cúng - hoa huệ).

Hình ảnh người mẹ hiện về cùng bao kỷ niệm thân thương. Đó là người mẹ nghèo nơi đồng quê rơm rạ với "nón mê" "váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa" cùng với câu ca mẹ hát ru: "cái cò lặn lội bờ sông"...

Những kỷ niệm tuổi thơ biến thành nỗi nhớ ở mỗi con người đều gắn với những hình ảnh việc làm cụ thể mang tính trực cảm.

Nhà thơ nhớ tới mẹ mình không chỉ là lời ru mà còn qua đồng quà tấm bánh "trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm" - những món quà quê như nhà thơ tâm sự cùng bạn đọc: "đã trở thành những miếng ngon tột đỉnh trong đời".

Sự hy sinh đùm bọc đứa con của mẹ gắn với những hành động yêu thương rất đỗi bình thương cụ thể: chỗ ướt mẹ nằm chỗ ráo phần con và "Miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương". Hình ảnh những đêm hè được mẹ trải chiếu ở sân vườn bờ đê trên những thảm cỏ mát rượi nằm ngắm bầu trời đếm sao nằm nghe kể chuyện chị Hằng chú Cuội... là hình ảnh thân quen của bao người...

Bài thơ neo đậu theo dòng thời gian trong lòng bạn đọc những cảm xúc thơ mà ai đọc cũng cảm thấy "hình như giống mình" "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" là một bài thơ như vậy.

Nguyễn Duy có giọng điệu thơ trữ tình đan xen triết luận. Đọc đoạn thơ "Mẹ ru cái lẽ ở đời/ sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn/ Bà ru mẹ... Mẹ ru con/ Liệu mai sau các con còn nhớ chăng" người đọc cảm nhận sâu sắc công dưỡng dục đức cù lao của người mẹ đối với con cả phần xác lẫn phần hồn cả miếng cơm manh áo đến lẽ sống tốt đẹp ở đời. Theo dòng chảy của thời gian chân lý này tồn tại vĩnh hằng: "Bà ru mẹ... Mẹ ru con" như một quy luật tự nhiên. Tuy nhiên nhà thơ cũng không khỏi băn khoăn lo lắng liệu những lời ru nuôi dưỡng tâm hồn ấy mai sau có bị mai một: "Liệu mai sau các con còn nhớ chăng". Sự băn khoan lo lắng ấy hẳn là không phải không có lý do.

"Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa" của Nguyễn Duy là những cảm xúc yêu thương cụ thể của người con đối với mẹ.

Những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ về người mẹ trong mỗi con người là nguồn sống cho những lý tưởng cao đẹp những giá trị nhân văn giúp cho cái chân cái thiện cái mỹ vốn tiềm ẩn trong mỗi chúng ta phát triển.

                                                                              TRƯƠNG TỬ KỲ

hienthuan

Cảm ơn bạn Hoa

Cảm ơn vì lời góp ý chân thành và cảm động của bạn. Mời bạn thỉnh thoảng ghé chơi.
Thân mến!

hoa

bông hông cho cha

" công cha như núi thái sơn nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra" câu ca dao mà tôi thường hát ru con gái mình ngủ nhưng thực sự tôi không thích cách so sánh công cha với núi Thái sơn. Bởi làm sao đong đếm được công cha nghĩa mẹ. Hình ảnh ngọn núi Thái sơn xa và cao vời quá. Đối với tôi bố là người gần gũi. Đã có rất nhiều tác phẩm viết về đề tài người mẹ thật cảm động còn viết về bố thì rất ít tôi thấy hơi bất công!!!
Bài viết của Trương Tử Kỳ làm tôi nhớ bà nội tôi nhớ mẹ tôi. Bài thơ và những câu bình thật cảm động. Bà nội tôi đã mất mẹ tôi thì ở xa bây giờ đây tôi nhớ họ da diết.
Tôi cũng rất nhớ bố. Tôi muốn dành tặng bố một bông hồng và mong lúc nào bố cũng khỏe yêu đời.

hienthuan

chào hoanganh

Những dòng bạn viết về mẹ thật đúng và thật cảm động. cảm ơn bạn đã ghé thăm. chúc mọi điều tốt đẹp.
Thân mến!

hoanganh

Trong mỗi chúng ta ai cũng đều lưu giữ những ký ức đẹp về người Mẹ thân yêu của mình. Đó là người để lại nhiều dấu ấn nhất cho cuộc đời của chúng ta.
Và Mẹ luôn là người gần gũi thân thiết chăm sóc từng giấc ngủ bữa ăn để chúng ta khôn lớn. Năm tháng trôi qua chúng ta trưởng thành và bước vào cuộc sống với bao điều lo toan trăn trở. Có những lúc chúng ta vô tình quên đi Mẹ để rồi một lúc nào đó chợt giật mình nhận ra mình đã có lỗi với Mẹ.
Còn Mẹ – dù ở bất cứ nơi nào vẫn luôn dõi theo từng bước đi của đứa con yêu thương của mình. Có những lúc chúng ta sẽ thèm được ở bên Mẹ được Mẹ quan tâm dặn dò và được chăm lo cho Mẹ. Có những lúc chúng ta có thể làm được điều gì đó – nhưng có những lúc thì không và đôi khi không còn kịp… Và sẽ có lúc chúng ta khát khao được tạ lỗi cùng Người…

thuanhien

Cảm ơn anh Nhất Vượng đã ghé thăm và quan tâm. Thuận An hienthuan và Trương Tử kỳ là ba người khác nhau nhưng cùng chung viết nên có thể xem như một cũng được anh à. Chúc anh khoẻ!

nhatvuong

Chào Hienthuan(Thuận An)
Chúc mừng tham gia vnweblogs !
Một bài bình ngắn gọn cho một nỗi dài và to lớn của nhà thơ NG Duy dành cho mẹ...
Cuối bài ký tên trương Tử Kỳ NV xin hỏi đây là tác giả của bài bình và cũng là bút danh của hienthuan(Thuận An) phải ko ?
Gửi lời chúc tốt đẹp và tấn tới

Thuận An

chào Ba Duy

Thơ Nguyễn Duy hầu như bài nào cũng hay bạn nhỉ.Tôi sẽ ghé thăm nhà bạn ngay bây giờ.
Thuận An

Ba Duy

Bài thơ này rất hay!
Mừng hienthuan tham gia vnweblogs.com
Mời ghé thăm http://baduy.vnweblogs.com